Poznań, 30 maja 2017 roku

 

Protokół

z III Posiedzenia Zespołu Pedagogiki Młodzieży działającego przy Komitecie Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk

 

W dniu 30 maja 2017 roku na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odbyło się III Posiedzenie Zespołu Pedagogiki Młodzieży, działającego przy Komitecie Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk.

  • Otwarcie posiedzenia przez Przewodniczącą ZPM Prof. zw. dr hab. Agnieszkę Cybal-Michalską

Trzecie Posiedzenie ZPM, w którym wzięło udział 66 osób otworzyła Przewodnicząca Zespołu Pedagogiki Młodzieży prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska, przypominając najważniejsze założenia i idee jakie towarzyszyły inicjatywie i powołaniu działalności Zespołu Pedagogiki Młodzieży oraz przedstawiając planowany przebieg spotkania. Następnie Przewodnicząca przywitała gościa specjalnego III Posiedzenia ZPM prof. UJ dr hab. Marka Kucię z Zakładu Socjologii Wiedzy Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, który przygotował dla członków Zespołu Pedagogiki Młodzieży wykład pt.: Pamięć zbiorowa młodzieży? Uwagi teoretyczne i metodologiczne. W dalszej części Posiedzenia prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska przywitała członków KNP PAN prof. zw. dr hab. Zbyszko Melosika, prof. dr. hab. Mirosława Szymańskiego oraz prof. dr hab. Agnieszkę Gromkowską-Melosik, a także zgromadzonych gości, którzy przybyli na kolejne Posiedzenie Zespołu Pedagogiki Młodzieży. Podczas powitania członków Przewodnicząca wręczyła powołania osobom, które dołączyły do Zespołu Pedagogiki Młodzieży.

  • Wręczenie powołań do Zespołów Roboczych działających w ramach prac Zespołu Pedagogiki Młodzieży

Kontynuując Posiedzenie prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska przypomniała o utworzonych w ramach Zespołu Pedagogiki Młodzieży Zespołach Roboczych, do których każdy członek ZPM mógł przystąpić. W Zespole Pedagogiki Młodzieży działającym przy KNP PAN utworzyły się następujące Zespoły Robocze: Młodzież- między edukacją a rynkiem pracy, którego koordynatorem jest prof. zw. dr hab. Magdalena Piorunek, Młodzież i problem stratyfikacji społecznej, którego koordynatorem jest prof. dr hab. Agnieszka Gromkowska-Melosik, Analiza dyskursów o młodzieży, którego koordynatorem jest prof. nadzw. dr hab. Helena Ostrowicka, Młodzież i jej problemy w środowisku edukacyjnym, którego koordynatorem jest prof. nadzw. dr hab. Andrzej Ćwikliński, Tożsamość młodzieży ( i proces jej formowania) w rzeczywistości permanentnej zmiany, którego koordynatorem jest prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska, Młodzież wobec transgresyjności kultury, kryzysu podmiotu oraz przemian tożsamości, którego koordynatorem jest prof. nadzw. dr hab. Klaudia Węc, Zburzenia rozwoju w okresie adolescencji, którego koordynatorem jest dr hab. Hanna Kubiak, Między partycypacją a wykluczeniem, którego koordynatorem jest prof. nadzw. dr hab. Małgorzata Orłowska oraz Zespół do spraw informacji i promocji dorobku z obszaru pedagogiki młodzieży, którego koordynatorem jest prof. nadzw. dr hab. Waldemar Segiet. W dalszej części Posiedzenia Przewodnicząca wręczyła powołania Koordynatorom Zespołów Roboczych a następnie wraz z poszczególnymi Koordynatorami wręczyła powołania członkom Zespołów Roboczych.

Zespoły Robocze działające przy Zespole Pedagogiki Młodzieży KNP PAN

Nazwa Zespołu

Koordynator Zespołu

Członkowie

Tożsamość młodzieży (i proces jej formowania) w rzeczywistości permanentnej zmiany

Prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska

Prof. dr hab. Alina Szczurek-Boruta

Prof. nadzw. dr hab. Daniel Kukla

Prof. UwB dr hab. Mirosław Sobecki

Dr hab. Aneta Bołdyrew

Dr hab. Sławomir Futyma

Dr hab. Beata A. Orłowska

Dr Anna Bilon

Dr Anna Błasiak

Dr Maria Brodzikowska

Dr Magdalena Cuprjak

Dr Celina Czech- Włodarczyk

Dr Anna Gulczyńska

Dr Dobrochna Hildebrandt-Wypych

Dr Sylwia Jaskulska

Dr Ewa Karmolińska-Jagodzik

Dr Karol Konaszewski

Dr Łukasz Kwadrans

Dr Monika Lewicka

Dr Katarzyna Marszałek

Dr Joanna Minta

Dr Joanna Nawój-Połaczańska

Dr Paulina Peret-Drążewska

Dr Dorota Prysak

Dr Łukasz Ratajczak

Dr Eliza Rybska

Dr Krzysztof Sawicki

Dr Monika Staszewicz

Dr Monika Suska-Kuźmicka

Dr Katarzyna Waszyńska

Dr Anna Wawrzonek

Dr Dorota Zaworska-Nikoniuk

Dr Daria Zielińska-Pękał

Mgr Tomasz Kasprzak

Mgr Kamil Wnuk

Młodzież i procesy socjalizacji oraz stratyfikacji społecznej

Prof. dr hab. Agnieszka Gromkowska-Melosik

Prof. UwB dr hab. Mirosław Sobecki

Prof. UAM dr hab. Tomasz Gmerek

Prof. WSB dr hab. Małgorzata Orłowska

Dr Anna Bilon

Dr Anna Błasiak

Dr Iwona Chmura-Rutkowska

Dr Urszula Markowska-Manista

Dr Anna Mazurowska

Dr Małgorzata Mikut

Dr Emilia Szymczak

Dr Dorota Zaworska-Nikoniuk

Mgr Aneta Judzińska

Mgr Kamil Wnuk

Młodzież - między edukacją a rynkiem pracy

Prof. zw. dr hab. Magdalena Piorunek

Prof. nadzw. dr hab. Daniel Kukla

Dr Ewa Kasperek-Golimowska

Dr Joanna Kozielska

Dr Aleksandra Kulpa-Puczyńska

Dr Joanna Minta

Dr Joanna Nawój-Połoczańska

Dr Dorota Prysak

Dr Agnieszka Skowrońska-Pućka

Dr Jolanta Suchodolska

Dr Anna Wawrzonek

Dr Renata Wawrzyniak-Beszterda

Młodzież i jej problemy w środowisku edukacyjnym

Prof. dr hab. Andrzej Ćwikliński

Dr Daria Becker-Pestka

Dr Iwona Chmura-Rutkowska

Dr Małgorzata Czapla

Dr Joanna Dec-Piotrowska

Dr Agnieszka Linca-Ćwikła

Dr Maria Porzucek-Miśkiewicz

Dr Mariusz Przybyła

Dr Paulina Ratajczak

Dr Ewa Rojewska

Dr Marta Rukat

Dr Eliza Rybska

Dr Aleksandra Tłuściak- Deliowska

Dr Karolina Walczak

Dr Sonia Wawrzyniak

Dr Agnieszka Walendzik-Ostrowska

Aktywizacja młodzieży w środowisku lokalnym i kulturalnym

Prof. dr hab. Katarzyna Segiet

Prof. UwB dr hab. Wioleta Danilewicz

Prof. WSB dr hab. Marek Walancik

Dr hab. Beata A. Orłowska

Dr Bożena Kanclerz

Dr Karolina Kmiecik-Jusięga

Dr Katarzyna Pawełek

Dr Kamila Słupska

Dr Tomasz Sosnowski

Dr Astrid Tokaj

Dr Katarzyna Wasilewska-Ostrowska

Dr hab. Agata Matysiak-Błaszczyk

Mgr Tomasz Herman

Analiza dyskursu o młodzieży

Prof. dr hab. Helena Ostrowicka

Prof. UAM dr hab. Eva Zamojska

Dr Magdalena Cuprjak

Dr Celina Czech-Włodarczyk

Dr Anna Józefowicz

Dr Tomasz Kasprzak

Dr Violetta Kopińska

Dr Lucyna Myszka-Strychalska

Dr Paulina Peret-Drążewska

Dr Monika Popow

Dr Wojciech Siegień

Dr Daria Zielińska-Pękał

Mgr Julia Sienkiewicz-Wilowska

Między partycypacją a wykluczeniem

Prof. dr hab. Małgorzata Orłowska

Prof. dr hab. Jacek Błeszyński

Prof. nadzw. dr hab. Dorota

Podgórska-Jachnik

Prof. WSB dr hab. Marek Walancik

Dr hab. Sławomir Futyma

Dr Daria Becker-Pestka

Dr Maria Brodzikowska

Dr Karolina Kmiecik-Jusięga

Dr Krzysztof Sawicki

Dr Monika Staszewicz

Dr Monika Suska-Kuźmicka

Mgr Karolina Domagalska-Nowak

Mgr Krzysztof Martyniak

Młodzież wobec transgresyjności kultury, kryzysu podmiotu oraz przemian tożsamości

Prof. dr hab. Klaudia Węc

Dr Joanna Żeromska-Charlińska

Zaburzenia rozwoju w okresie adolescencji

Dr hab. Hanna Kubiak

Dr Justyna Jakubowska-Baranek

Dr Anna Gulczyńska

Dr Ewa Kasperek-Golimowska

Dr Karolina Walczak

Dr Katarzyna Waszyńska

Dr Agnieszka Walendzik-Ostrowska

Zespół do spraw informacji i promocji dorobku z obszaru pedagogiki młodzieży

Prof. dr hab. Waldemar Segiet

Dr Agnieszka Iwanicka

Dr Bożena Kanclerz

Dr Barbara Kutrowska

Dr Lucyna Myszka-Strychalska

  • Wykład Prof. UJ dr hab. Marka Kucia zatytułowany: Pamięć zbiorowa młodzieży? Uwagi teoretyczne i metodologiczne

W dalszej części posiedzenia Przewodnicząca ZPM prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska oddała głos prof. nadzw. dr hab. Markowi Kucia, który przywitał zgromadzonych członków ZPM dziękując za zaproszenie i możliwość wygłoszenia wykładu. Profesor podkreślił ważność dyskursu o młodzieży w kontekście pamięci historycznej, którą się zajmuje. We wstępie Profesor odwołał się do Konferencji, która organizowana była przez Wydział Studiów Edukacyjnych w styczniu 2017 roku pt.: Edukacja i społeczeństwo po konferencji w Wannsee, podczas której również nawiązywał do pamięci historycznej, tym razem jednak, jak podkreślił szczególnie chciałby skupić się na współczesnej młodzieży. Swój wykład Profesor rozpoczął od przybliżenia najważniejszych kategorii teoretycznych takich jak pamięć zbiorowa, pamięć grupy, pamięć komunikacyjna, pamięć zebrana, pamięć kulturowa oraz wyjaśnił specyfikę pamięci zbiorowej młodzieży. Następnie prof. nadzw. dr hab. Marek Kucia odwołał się do Maurice’a Halbwachsa, Jana Assmanna i Aleidy Assmann, Jeffrey’a K. Olicka, P. Kwiatkowskiego, Jolanty Ambrosewicz-Jacobs, Jamesa E. Younga. W swoim wystąpieniu Profesor nawiązywał także do badań PISA czy Instytutu Badań Edukacyjnych. Podczas wykładu prof. nadzw. dr hab. Marek Kucia przybliżył także wyniki badań jakościowych prowadzonych w swoim Zespole wraz z dr Katarzyną Stec wśród młodzieży odwiedzającej miejsca pamięci oraz analizował wywiady grupowe i projekcyjne dr hab. Jolanty Ambrosewicz-Jacobs zajmującej się badaniami Holocaustu. Następnie Profesor odwołał się w swoim wykładzie do kategorii tożsamości młodzieżowej w kontekście pytań: o pamięć młodzieży oraz o to czy dla młodzieży pamiętanie jest istotne? Profesor zaznaczył, że trudno udzielić jednoznacznych odpowiedzi na postawione pytania i podęte wątki powiązał z kolejną ważną kwestią dotyczącą kształtowania pamięci młodzieży poprzez edukację historyczną. Analizując tę kwestię Profesor odwołał się do swoich badań w których chciał sprawdzić, jak została przyswojona przez młodzież wiedza z historii i czy oddziałuje ona na ich pamięć historyczną? Zdaniem Profesora warto zwrócić uwagę na fakt, iż rozwijanie pamięci młodzieży nie jest celem jakie stawia sobie społeczeństwo. W dalszej części wykładu prof. nadzw. dr hab. Marek Kucia przeanalizował poszczególne obiekty pamięci współczesnej młodzieży, jakimi mogą być: literatura, muzyka, Internet, blogi, wpisy czy posty. Profesor zasugerował, iż niewielka część tych obiektów jest pamięcią, zwrócił jednak uwagę, że szczególnie literatura i Internet stanowią ogromny zasób pamięci zbiorowej. Na zakończenie swojego wykładu Profesor odwołał się do kategorii jaką jest pamięć komunikacyjna czyli przekaz jaki płynie od pokolenia starszego do współczesnej młodzieży. Jak podkreślił Profesor wszystkie analizowane przez niego podczas wykładu ,,pamięci” mogą być interesującym przedmiotem badań szczególnie nad współczesną młodzieżą.

Po zakończonym wykładzie głos zabrała Przewodnicząca Zespołu Pedagogiki Młodzieży prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska i dziękując za wykład Prof. nadzw. dr hab. Markowi Kucia zaprosiła wszystkich członków Zespołu do dyskusji. Jako pierwszy głos zabrał prof. zw. dr hab. Zbyszko Melosik, który zadał dwa pytania. Odwołując się do pamięci historycznej jako subiektywnej interpretacji przeszłości zapytał Profesora o dynamikę tej kategorii w połączeniu z wiedzą historyczną – ponieważ wydaje się to sprzeczne. Następnie prof. zw. dr hab. Zbyszko Melosik zapytał o tożsamość młodzieży, która we współczesnej rzeczywistości jest ,,każda” i czy w związku z tym ich pamięć też będzie ,,każda”? Następnie głos zabrała prof. nadzw. dr hab. Małgorzata Orłowska, która podziękowała za interesujący wykład i wspomniała postać pedagoga Aleksandra Kamińskiego, dziękując prof. nadzw. dr hab. Markowi Kucia za interesującą z jej perspektywy wiedzę socjologiczną. Jako kolejny głos zabrał prof. nadzw. dr hab. Tomasz Gmerek, który zapytał Profesora o wiedzę na temat badań dotyczących pamięci historycznej młodzieży niemieckiej czy rosyjskiej w kontekście II wojny światowej. Odpowiadając na zadane pytania Profesor odwołał się w pierwszej kolejności do pytań prof. zw. dr hab. Zbyszko Melosika, uznając, iż nie ma tożsamości pomiędzy wiedzą a pamięcią, jednak warto badać komponent emocjonalny i zestawiać go z wiedzą. Profesor podkreślił także, że dla młodzieży pamięcią może być „wszystko”, co oczywiście utrudnia badania współczesnych młodych ludzi. Następnie Profesor podziękował za wypowiedź prof. nadzw. dr hab. Małgorzaty Orłowskiej, podkreślając rolę pedagogów w kształtowaniu pamięci historycznej młodego pokolenia, chociaż ostrzegał przed upolitycznianiem historii. Odwołując się do pytania prof. nadzw. dr hab. Tomasza Gmerka Profesor podkreślił, iż wątku rosyjskiego w badaniach nigdy nie analizował, natomiast wątek niemiecki pojawia się szczególnie w kontekście Auschwitz. Kontynuując dyskusję głos zabrał prof. zw. dr hab. Mirosław Sobecki, który dopytywał: jaka zdaniem Profesora jest relacja pomiędzy tożsamością zbiorową a pamięcią zbiorową, oraz która którą kształtuje? Następne pytanie zadał dr Wojciech Siegień dopytując Profesora o wpływ fikcji na pamięć zbiorową na przykładzie filmu „Wołyń”. Profesor odpowiadając prof. zw. dr hab. Mirosławowi Sobeckiemu podkreślił, iż z jego doświadczeń i wiedzy wynika, że relacja pomiędzy tożsamością i pamięcią biegnie w obie strony. Pamięć stanowi istotną część tego czym jest tożsamość grupowa. Profesor podkreślił jednak, że warto zwrócić uwagę, iż czasami pamięć nie nadąża za tożsamością i na odwrót. Nawiązując do pytania dr Wojciecha Siegienia prof. nadzw. dr hab. Marek Kucia podkreślił, że ten wpływ jego zdaniem istnieje, jednak jest to interesujące zagadnienie, które należałoby poddać badaniom. Głos w dyskusji zabrał także dr Bogusław Dzięcioł, który podkreślił, że w socjologicznej teorii pamięci zbiorowej należy także uwzględnić działaniową definicję pamięci społecznej oraz doświadczenie. Jak podkreślił dr Bogusław Dzięcioł ma to wpływ na pamięć zbiorową. W swojej wypowiedzi doktor podkreślił także istotność interwencji pedagogicznej. Następnie pytanie zadała prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska, prosząc Profesora o odniesienie kategorii pamięć zbiorowa do kategorii społeczne ramy pamięci. Pani Profesor zastanawiała się nad zagadnieniem dlaczego potrzebujemy wspólnoty i jaki jest w niej udział pamięci zbiorowej? Prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska dopytywała także jak sytuacja permanentnej zmiany wpływa na kształtowanie się społecznych ram pamięci i jaki jest relacyjny charakter pomiędzy kategorią pamięci zbiorowej a kategorią postaw. Profesor odpowiadając zwrócił uwagę na chaos jakiego doświadczamy każdego dnia i który znacząco wpływa na sytuację w nauce, podkreślił jednak ogromną rolę pedagogiki w kształtowaniu pamięci zbiorowej, bowiem nie potrafi wyjaśnić dlaczego tak uporczywie trwa ,,konflikt pamięci”. Odnosząc się do kategorii społecznych ram pamięci prof. nadzw. dr hab. Marek Kucia przyznał, iż potrzebujemy wspólnoty bowiem nie da się pamiętać, gdy nie ma osób, które nam tą pamięć podpowiadają.

Na zakończenie dyskusji głos zabrała Przewodnicząca Zespołu Pedagogiki Młodzieży prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska, dziękując za przyjęcie zaproszenia prof. nadzw. dr hab. Markowi Kucia oraz za wygłoszenie niezwykle interesującego wykładu, który zwielokrotnił płaszczyznę pytań badawczych szczególnie tych dotyczących młodzieży. Pani Przewodnicząca dodała, iż za tę inspirację jesteśmy Panu Profesorowi wdzięczni.

  • Ustalenie daty kolejnego posiedzenia w roku akademickim 2017/2018

Podsumowując część oficjalną III Posiedzenia Zespołu Pedagogiki Młodzieży prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska zaprosiła na kolejne spotkanie, które odbędzie się 27 października (godzina 11.30) w Wyższej Szkole Biznesu w Dąbrowie Górniczej, jednocześnie dziękując prof. nadzw. dr hab. Markowi Walancikowi za zaproszenie. Przewodnicząca poinformowała członków Zespołu, iż od kolejnego spotkania Zespołu Pedagogiki Młodzieży będziemy uczestniczyć w cyklu ,,Wartościowa godzina”, podczas którego prezentować się będą poszczególne Zespoły Robocze działające przy Zespole Pedagogiki Młodzieży KNP PAN. Na IV Posiedzeniu ZPM zaprezentuje się zespół koordynowany przez prof. nadzw. dr hab. Małgorzatę Orłowską: Między partycypacją a wykluczeniem.

  • Lunch i loteria zatytułowana Książka przekazana pod dobry adres

Następnie Przewodnicząca zaprosiła wszystkich zebranych na lunch połączony z loterią zatytułowaną ,,Książka przekazana pod dobry adres”. Przewodnicząca ZPM podziękowała za dotychczas dostarczone książki na loterię, a także zachęciła do przekazywania książek do losowania na kolejnych spotkaniach Zespołu Pedagogiki Młodzieży. Do wylosowania spośród członków Zespołu trafiło 35 książek, które tematycznie związane są z młodzieżą i prezentują wyniki prowadzonych badań nad młodzieżą w ostatnich latach. Na zakończenie Przewodnicząca jeszcze raz podziękowała za tak liczne przybycie członków Zespołu i zainteresowanie inicjatywą powołania Zespołu Pedagogiki Młodzieży.

Przewodnicząca ZPM                                                                                            Sekretarz ZPM

Prof. zw. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska                                           dr Bożena Kanclerz